Na Jovina Bujulu- MAELEZO.
Utepe mweupe duniani ni alama ya
uwakilishi ya kuwakumbuka akina mama waliofariki kutokana na matatizo ya
mimba, uchungu na uzazi pamoja na utepe mweupe ili kushughulikia
matatizo yanaweza kuepukika kwa akina mama.
Nchini Tanzania asasi ya kiraia ya
Muungano wa Utepe mweupe ndiyo inashugulikia huduma mbalimbali za afya
na kuhamasisha jamii kuwajibika ili kupunguza na hatimaye kuondoa kabisa
tatizo la vifo vitokanavyo na uzazi.
Mratibu wa taifa asasi hii Mama
Rose Mlay akizungumza jijini Dar-es-Salaam hivi karibuni alisema kuwa
lengo la kuanzishwa kwa asasi hii ni kushawishi kuimarika kwa huduma za
afya, kwa mama na mtoto.
“Asasi hii ambayo ilianzishwa
mwaka 2004 pia inahakikisha kuwa tatizo la vifo vya uzazi linapunguzwa
na hatimaye kumalizwa kabisa, hasa kutokana na sababu ambazo
zinaepukika” alisema mama Mlay.
Aliendelea kusema kuwa lengo la
asasi hii pia kuifanya Tanzania kuwa taifa ambalo haki ya mama na mtoto
kuwa salama wakati wa kujifungua na baada ya kujifungua linazingatiwa.
Inakisiwa kuwa duniani kiasi cha
wanawake 8000 hufanikiwa kila mwaka kutokana na matatizo ya uzazi. Idadi
hii ya watu ni kubwa kwa viwango vyovyote vile na ina madhara makubwa
kijamii na kiuchumi.
Utafiti wa demokrasia ya Afya wa
mwaka 2010, ulionyesha kuwa wanawake 24 hufariki kila siku na watoto
wachanga 144 hufariki kila siku. Kutokana na juhudi za serikali,
Muungano wa Utepe mweupe na wadau wake, vifo hivyo vilipungua kwa
wajawazito 600 na watoto chini ya mwezi mmoja vifo 1000 vilipungua
ikilinganishwa na mwaka 2013 ambapo wajawazito waliopoteza maisha
walikuwa 8500 na watoto 48000 kwa mwaka.
“Vifo hivyo vina madhara makubwa
kwa kijamii na kiuchumi kwani wanaokufa ni nguvu kazi ya taifa, na vifo
hivyo huacha watoto yatima ambao wanaleta changamoto kubwa kwa jamii
katika malezi” anasema Mama Mlay.
Sababu za vifo hivyo ni pamoja na
uduni wa huduma za afya, utaratibu wa kujifungulia nyumbani, gharama
zinazoambatana na huduma hizo, kifafa cha mimba na mapigo ya moyo kuwa
juu.
Katika maadhimisho ya siku ya
Utepe mweupe yaliyofanyika mwaka 2016, Makamu wa Rais Mama Samia Suluhu
Hassan aliwasihi wanawake kujiunga na mfuko wa jamii wa huduma ya Bima
ya Afya ili kuondokana na ukosefu wa fedha wakati wa kujifungua maana
huduma hii inatolewa kwa utaratibu maalum unaowawezesha kutibiwa bila
kulipa fedha taslimu.
Aidha Mama Samia aliwataka
wananchi kuachana na mila potofu hasa ukeketaji ambao unasababisha
tatizo la kutoka damu nyingi na hatimaye kusababisha vifo wakati wa
kujifungua.
Vikwazo vingine vya kufikiwa uzazi
salama nchini ni pamoja na vituo vingi vya afya kukosa huduma za awali
na za dharura, kama upasuaji na damu salama, umeme wa uhakika, hasa
vijijini na upungufu wa watumishi wa afya wenye ujuzi na stadi, upungufu
wa vifaa, tiba na dawa muhimu.
Changamoto nyingine ni pamoja na
kuwanyima watoto wa kike elimu, kuwaozesha watoto katika umri mdogo,
kuwanyima wanawake fursa ya kumiliki uchumi, hivyo kuwafanya kushindwa
kufikia huduma bora za afya hususani wakati wa kujifungua na kuishia
kuhudumiwa na wakunga wa jadi ambao hawawezi kuhimili matatizo makubwa
ya uzazi pindi yanapojitokeza.
Naye Afisa mawasiliano wa asasi
hiyo Ndugu Anna Sawaki anasema kuwa asasi hiyo inafanya kazi kwa karibu
sana na kundi la wabunge 22 wakiongozwa na Mbunge wa Peramiho Mh Janista
Mhagama, kwa kushawishi watunga sera waongeze bajeti ya wizara ya Afya
ili kuboresha huduma za afya ya mama na mtoto na kutoa elimu ya uzazi
ili kupunguza vifo vitokanavyo na uzazi.
“Katika kuhakikisha tunafanikisha
suala hilo, Muungano wa Utepe mweupe umekuwa ukitafuta ushawishi ngazi
ya halmashauri mpaka serikali kuu kwa nafasi zao kuhakikisha bajeti ya
huduma za uzazi za dharura zinapewa kipaumbele katika ngazi za
halmashauri na bajeti ya afya kwa ujumla” anasema Ndugu Sawaki.